De muziek van deze ochtend staat in het teken van liefde. Niet alleen de liefde tussen mensen, maar ook de liefde voor muziek, voor het vak, voor herinneringen en voor wat ons door de tijd heen blijft raken. We luisteren naar muziek van Johannes Brahms en György Ligeti, samen met componist Xiaoyong Chen, die deze ochtend te gast is. Zijn eigen muziek en zijn bijzondere band met Ligeti brengen nog een andere vorm van liefde naar voren: die tussen leraar en leerling, tussen mensen die elkaar inspireren en iets aan elkaar doorgeven.
Bij Johannes Brahms klinkt die liefde op verschillende manieren. In zijn Regenlied Sonata klinkt de herinnering aan de kindertijd mee: het gevoel van regen onder je blote voeten, een ervaring die lang na die kindertijd haar betekenis kan behouden. Zijn Vier Stücke, Op. 119 schreef hij aan het einde van zijn leven. Kleine, geconcentreerde stukken waarin veel ervaring en herinnering lijkt mee te klinken.
Ook György Ligeti’s Sonata for cello solo heeft een persoonlijke oorsprong. Het eerste deel, Dialogo, schreef hij als jonge student voor een medestudente op wie hij heimelijk verliefd was. Zij bedankte hem hartelijk voor het stuk, maar heeft het nooit gespeeld. De liefde bleef onbeantwoord, maar de muziek bleef. De sonate groeide uit tot een van de belangrijkste werken voor cello solo.
Inspiratie tussen de noten
Xiaoyong Chen studeerde eind jaren tachtig bij György Ligeti in Hamburg. Hun band ging verder dan die van leraar en leerling; zij bleven nauw met elkaar verbonden tot Ligeti’s dood in 2006. Deze ochtend vertelt Chen over de inspiratie die hij bij Ligeti vond. Samen met Jeroen onderzoekt hij wat er zich tussen de noten bevindt: iets wat zich niet altijd laat benoemen, maar wel kan worden ervaren.
Jeroen den Herder en Xiaoyong Chen werken al langere tijd samen. Tijdens het Cello Festival van 2023 ging hun Kailash in première, een werk van Chen dat is geïnspireerd op het Tibetaans Dodenboek. In oktober 2026 zijn Jeroen en Hua-Hsuan op uitnodiging van Chen te gast in China voor een concertreeks en geeft Jeroen masterclasses aan conservatoria. Chen werkt bovendien aan een nieuw werk voor Jeroen en Hua-Hsuan, dat deze ochtend in première gaat.
Misschien is dat ook een vorm van liefde: aandacht geven, blijven luisteren, iets aan een ander toevertrouwen. Een melodie, een herinnering, een gedachte. En zien waar die verder kan gaan.
Programma
Johannes Brahms Violin Sonata No. 1 in G major, Op. 78 (“Regenlied Sonata”)
Johannes Brahms Four Pieces for Piano, Op. 119
György Ligeti Sonata for cello solo
Met
Xiaoyong Chen – componist
Jeroen den Herder – cello
Hua-Hsuan Lee – piano
Een moment om even nergens heen te hoeven.
Om samen te luisteren. Naar de muziek en naar wat er in dat moment kan ontstaan.
Over de musici en gast
Componist
Nieuwsgierige pianiste met diep en gevoelig spel
Cellist, artistiek leider CelloWercken en docent aan diverse conservatoriaXiaoyong Chen
Xiaoyong Chen (1955) is een Chinees componist die woont en werkt in Duitsland. Hij studeerde aanvankelijk viool en vervolgens compositie aan het Central Conservatory of Music in Beijing. In 1985 verhuisde hij naar Hamburg, waar hij tot 1989 compositie studeerde bij György Ligeti. Hun nauwe artistieke band bleef ook daarna bestaan.
Chen ontwikkelde een heel eigen muzikale taal waarin invloeden uit de Chinese muziekcultuur en de Europese avant-garde samenkomen. In zijn composities speelt de klank zelf een belangrijke rol: kleine, vaak eenvoudige klankgebeurtenissen kunnen zich langzaam ontwikkelen en steeds nieuwe betekenissen en structuren onthullen. Zijn werk omvat onder meer orkest- en kamermuziek, ook met Chinese instrumenten, en wordt internationaal uitgevoerd. Hij werkte samen met gerenommeerde ensembles en orkesten en zijn muziek klonk op belangrijke festivals voor nieuwe muziek, waaronder de Holland Festival en Donaueschinger Musiktage. Chen was jarenlang professor compositie aan de Hochschule für Musik und Theater Hamburg en is daarnaast als gastdocent actief in China en Oost-Azië.
Hua-Hsuan Lee
Hua-Hsuan Lee is een expressieve en veelzijdige pianist. Al op jonge leeftijd won ze prijzen op talrijke nationale en internationale concoursen, waaronder de eerste prijs op de Cross-Strait International Music Competition (2015), de International Violin & Piano Competition of Vienna (2011) en de Taiwan Music Competition (2007).
Tijdens haar masteropleiding aan de Hochschule für Musik und Theater Hamburg bij Stepan Simonian viel haar uitzonderlijke muzikale gevoeligheid op. In deze periode ontstond een inspirerende samenwerking met cellist Jeroen den Herder, met wie zij als duo optrad op festivals in Spanje, Turkije en Nederland.
Naast haar solowerk is Hua-Hsuan een veelgevraagd begeleider van jonge talenten en gerenommeerde cellisten als Leonid Gorokhov, Jakob Koranyi, Gavriel Lipkind en Pieter Wispelwey. Sinds 2017 is zij pianist in residence bij het Cellofestival Zutphen, waar zij zowel masterclasses als concerten begeleidt.
Hua-Hsuan Lee staat bekend om haar warme persoonlijkheid, haar intuïtieve spel en haar constante zoektocht naar nieuwe vormen van artistieke expressie. Binnen CelloWercken vindt zij de vrijheid om haar eigen stem te laten klinken en haar muzikale verbeelding ten volle te ontplooien.
Jeroen den Herder
Den Herder studeerde cum laude af bij Maria Hol, Dmitri Ferschtman en Christopher Bunting. Vervolgens werd hij leider van het Cello Octet Conjunto Ibérico, een groep met een wereldwijde reputatie als voltijds cello-ensemble. Hij won verschillende muziekprijzen, waaronder de eerste prijs van de “Postbank Sweelinck” cellocompetitie en de eerste prijs van de Stichting van het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam. Hij is een actief kamermusicus en speelde samen met musici als Janine Jansen, Igor Roma, Anner Bijlsma en als lid van het Ruysdael Kwartet trad hij op in alle grote concertzalen van Nederland (Concertgebouw), Engeland (Wigmore Hall) en Japan (Oji Hall). Hun concerten op de Amsterdamse Strijkkwartet Biënnale kregen veel lof. Tussen 1999 en 2012 was Jeroen cellist van het Nieuw Ensemble, een van de toonaangevende Nederlandse ensembles voor hedendaagse muziek.
Als artistiek leider van CelloWercken Zutphen, dat zowel het Internationale Cello Festival als de Cello Academie omvat, gaf hij hedendaagse componisten de opdracht om voor het festival te schrijven. Dit leidde tot inspirerende projecten zoals The Tibetan Book of the Death en Passion of Innocence.
Den Herder is een toegewijd docent sinds hij op 22-jarige leeftijd een professoraat aan het Utrechts Conservatorium aanvaardde. Zijn lessen zijn gebaseerd op de wisselwerking tussen geest en lichaam, en een cellotechniek geïnspireerd door zijn leermeester Christopher Bunting, een voormalige leerling van Pablo Casals. Cellospelen volgens natuurlijke principes zoals zwaartekracht, karakter en speelsheid.
"Alles is muziek, speel niet om fouten te vermijden, de delegatie van lichaamsfuncties en ademhaling" zijn enkele kernpunten die leiden tot een gezonde manier om perfectie te bereiken. Zijn belangrijkste focus is om mensen bewust te maken van wat ze precies oefenen. Hij gelooft dat bewustzijn van de eigen verbeelding, gevoelig luisteren, intuïtie en de delegatie van lichaamsfuncties de beste leermeesters voor het leven zijn.
Hij was regelmatig gastdocent aan het conservatorium van Minsk (2003-2010) en gastprofessor aan de universiteit van Tainan, Taiwan. Daarnaast gaf hij masterclasses in Nederland, België, Spanje, Duitsland, Frankrijk, China en Israël. Tegenwoordig is hij docent aan de conservatoria van Utrecht en Rotterdam.
“Ik heb Jeroen den Herder het Elgar celloconcert horen spelen met het Sint-Petersburgs Filharmonisch Orkest. Hij speelde met grote klasse en gevoeligheid, en ik geloof dat hij zich zal ontwikkelen tot een geweldige cellist.” — Yehudi Menuhin, 1995.
De muziek speelde al op jonge leeftijd al een belangrijke rol. In het gezin Den Herder spelen meerdere broers en zussen een instrument op hoog niveau. In een artikel van het magazine van het Muziekinstrumentenfonds kun je er meer over lezen >>