Eerste kerstdag. Buiten wordt het langzaam donker. Binnen klinkt muziek. Een moment om even stil te staan en te luisteren.
De muziek van deze middag raakt aan een beweging die misschien juist in deze dagen voelbaar wordt: naar liefde, naar licht, naar iets wat blijft. Vanuit angst, verdriet of onzekerheid kan iets anders ontstaan. En iets wat donker begint, hoeft niet het laatste woord te hebben.
In de muziek van Arnold Schönberg en Olivier Messiaen krijgt die beweging een heel eigen vorm.
In Schönbergs Verklärte Nacht ontmoeten we twee mensen die door een donkere nacht lopen. Het werk is gebaseerd op een gedicht van Richard Dehmel, waarin een vrouw haar geliefde vertelt dat ze een kind verwacht van een andere man, met wie ze een ongelukkig huwelijk had. Ze vreest dat hij haar zal afwijzen. Maar hij doet iets anders: hij antwoordt met liefde en aanvaarding. Wat donker begon, krijgt een ander licht. De nacht aan het einde van het gedicht is helder.
Daartegenover klinken twee delen uit Messiaens Quatuor pour la fin du Temps: Louange à l’Éternité de Jésus en Louange à l’Immortalité de Jésus. Messiaen schreef deze muziek tijdens zijn krijgsgevangenschap, onder omstandigheden van kou, onzekerheid en weinig uitzicht op wat komen zou. En toch klinkt er in deze muziek iets van grote schoonheid en ruimte.
De lange lijnen bewegen zich zo langzaam dat de gewone ervaring van tijd lijkt weg te vallen. De muziek lijkt zich los te maken van het moment waarin zij is ontstaan. Alsof er, juist wanneer de wereld klein en uitzichtloos wordt, een andere ruimte kan ontstaan: ruim, stil en tijdloos.
Misschien raken de drie werken elkaar daar: in het idee dat wat donker is niet het laatste woord hoeft te hebben. Dat liefde iets kan veranderen. En dat er iets kan zijn dat blijft, ook wanneer alles om ons heen onzeker is.
Programma
Olivier Messiaen Quatuor pour la fin du Temps – Louange à l’éternité de Jésus
Arnold Schönberg Verklärte Nacht (arr. Eduard Steuermann)
Olivier Messiaen Quatuor pour la fin du Temps – Louange à l’immortalité de Jésus
Musici
Cordelia Paw – viool
Jeroen den Herder – cello
Hua-Hsuan Lee – piano
Om samen te luisteren. Naar de muziek en naar wat er in dat moment kan ontstaan.
Over de musici
Violist
Nieuwsgierige pianiste met diep en gevoelig spel
Cellist, artistiek leider CelloWercken en docent aan diverse conservatoriaCordelia Paw
Cordelia Paw is een Chinees-Canadese violiste en concertmeester van Sinfonia Rotterdam. Ze studeerde aan het Boston Conservatory en behaalde haar Master of Music aan de Juilliard School. Vervolgens vervolgde zij haar studie aan de Yale School of Music, waar zij haar Artist Diploma behaalde en tweemaal de Broadus Erle Prize ontving, een onderscheiding voor een uitmuntende violist.
Als soliste en kamermusicus trad Paw op met verschillende gerenommeerde musici en ensembles. In 2013 won zij samen met pianist Henry Kramer de Oneppo Chamber Music Society Competition aan Yale; daarna werd het duo uitgenodigd voor de masterclassserie van de Chamber Music Society of Lincoln Center. Haar repertoire omvat zowel het klassieke kamermuziekrepertoire als muziek van de twintigste en eenentwintigste eeuw. Paw heeft daarnaast deelgenomen aan internationale muziekfestivals, waaronder de International Holland Music Sessions en het Banff Summer Music Festival. Als concertmeester van Sinfonia Rotterdam werkt zij nauw samen met het orkest en is zij regelmatig te horen in binnen- en buitenland.
Hua-Hsuan Lee
Hua-Hsuan Lee is een expressieve en veelzijdige pianist. Al op jonge leeftijd won ze prijzen op talrijke nationale en internationale concoursen, waaronder de eerste prijs op de Cross-Strait International Music Competition (2015), de International Violin & Piano Competition of Vienna (2011) en de Taiwan Music Competition (2007).
Tijdens haar masteropleiding aan de Hochschule für Musik und Theater Hamburg bij Stepan Simonian viel haar uitzonderlijke muzikale gevoeligheid op. In deze periode ontstond een inspirerende samenwerking met cellist Jeroen den Herder, met wie zij als duo optrad op festivals in Spanje, Turkije en Nederland.
Naast haar solowerk is Hua-Hsuan een veelgevraagd begeleider van jonge talenten en gerenommeerde cellisten als Leonid Gorokhov, Jakob Koranyi, Gavriel Lipkind en Pieter Wispelwey. Sinds 2017 is zij pianist in residence bij het Cellofestival Zutphen, waar zij zowel masterclasses als concerten begeleidt.
Hua-Hsuan Lee staat bekend om haar warme persoonlijkheid, haar intuïtieve spel en haar constante zoektocht naar nieuwe vormen van artistieke expressie. Binnen CelloWercken vindt zij de vrijheid om haar eigen stem te laten klinken en haar muzikale verbeelding ten volle te ontplooien.
Jeroen den Herder
Den Herder studeerde cum laude af bij Maria Hol, Dmitri Ferschtman en Christopher Bunting. Vervolgens werd hij leider van het Cello Octet Conjunto Ibérico, een groep met een wereldwijde reputatie als voltijds cello-ensemble. Hij won verschillende muziekprijzen, waaronder de eerste prijs van de “Postbank Sweelinck” cellocompetitie en de eerste prijs van de Stichting van het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam. Hij is een actief kamermusicus en speelde samen met musici als Janine Jansen, Igor Roma, Anner Bijlsma en als lid van het Ruysdael Kwartet trad hij op in alle grote concertzalen van Nederland (Concertgebouw), Engeland (Wigmore Hall) en Japan (Oji Hall). Hun concerten op de Amsterdamse Strijkkwartet Biënnale kregen veel lof. Tussen 1999 en 2012 was Jeroen cellist van het Nieuw Ensemble, een van de toonaangevende Nederlandse ensembles voor hedendaagse muziek.
Als artistiek leider van CelloWercken Zutphen, dat zowel het Internationale Cello Festival als de Cello Academie omvat, gaf hij hedendaagse componisten de opdracht om voor het festival te schrijven. Dit leidde tot inspirerende projecten zoals The Tibetan Book of the Death en Passion of Innocence.
Den Herder is een toegewijd docent sinds hij op 22-jarige leeftijd een professoraat aan het Utrechts Conservatorium aanvaardde. Zijn lessen zijn gebaseerd op de wisselwerking tussen geest en lichaam, en een cellotechniek geïnspireerd door zijn leermeester Christopher Bunting, een voormalige leerling van Pablo Casals. Cellospelen volgens natuurlijke principes zoals zwaartekracht, karakter en speelsheid.
"Alles is muziek, speel niet om fouten te vermijden, de delegatie van lichaamsfuncties en ademhaling" zijn enkele kernpunten die leiden tot een gezonde manier om perfectie te bereiken. Zijn belangrijkste focus is om mensen bewust te maken van wat ze precies oefenen. Hij gelooft dat bewustzijn van de eigen verbeelding, gevoelig luisteren, intuïtie en de delegatie van lichaamsfuncties de beste leermeesters voor het leven zijn.
Hij was regelmatig gastdocent aan het conservatorium van Minsk (2003-2010) en gastprofessor aan de universiteit van Tainan, Taiwan. Daarnaast gaf hij masterclasses in Nederland, België, Spanje, Duitsland, Frankrijk, China en Israël. Tegenwoordig is hij docent aan de conservatoria van Utrecht en Rotterdam.
“Ik heb Jeroen den Herder het Elgar celloconcert horen spelen met het Sint-Petersburgs Filharmonisch Orkest. Hij speelde met grote klasse en gevoeligheid, en ik geloof dat hij zich zal ontwikkelen tot een geweldige cellist.” — Yehudi Menuhin, 1995.
De muziek speelde al op jonge leeftijd al een belangrijke rol. In het gezin Den Herder spelen meerdere broers en zussen een instrument op hoog niveau. In een artikel van het magazine van het Muziekinstrumentenfonds kun je er meer over lezen >>