Vandaag klinkt muziek van Julius Röntgen, Vanessa Lann en Edvard Grieg. Drie componisten uit verschillende tijden, met ieder hun eigen manier van kijken, zoeken en zich uitspreken. Hun muziek raakt aan een vraag die van alle tijden is: hoe blijf je staan voor wat van waarde is in een wereld die voortdurend verandert? Niet wegkijken wanneer iets je raakt, maar luisteren, zoeken en soms ook je stem laten horen?
Die vraag speelde ook rond het begin van de 20e eeuw, een tijd waarin ideeën over vrijheid, onderwijs en de plaats van het individu sterk verschoven. Julius Röntgen en Edvard Grieg leefden en werkten in deze periode. Ze waren bevriend en schreven elkaar jarenlang brieven. Wat er gaande was in de wereld bleef niet buiten hun muziek en gesprekken; ze schreven elkaar ook over maatschappelijke en politieke ontwikkelingen van hun tijd. Grieg werkte bovendien samen met Henrik Ibsen, onder meer rond Peer Gynt: een stuk waarin muziek, literatuur en de vragen van hun tijd elkaar raken.
Verschillende stemmen
In Röntgens Cello Sonata No. 5 uit 1909 is de cello soms bijna zangerig en intiem, om zich even later voluit te bewegen. De muziek draagt de rijke romantische klankwereld van Röntgen in zich, maar ook iets van de beweging en verandering van een nieuwe eeuw.
Vanessa Lanns Valse Ancienne, or Thirteen Ways of Looking Out a Window uit 2003 brengt ons naar een heel andere tijd. Het is een langzaam en verstild werk waarin kleine veranderingen steeds nieuwe kleuren en perspectieven laten ontstaan. Lann liet zich inspireren door Wallace Stevens en diens Thirteen Ways of Looking at a Blackbird: verschillende manieren om naar hetzelfde te kijken. Wat eerst stil lijkt, blijkt voortdurend in beweging.
Met Griegs 6 Songs, Op. 25 keren we terug naar de 19e eeuw. De liederen bewegen van eenvoudig en verstild naar licht en speels. In een paar lijnen weet Grieg steeds een eigen wereld op te roepen – soms klein en dichtbij, soms met een groter landschap erachter.
Zo komen in deze ochtend verschillende tijden en stemmen samen. Een wereld die voortdurend verandert en kunstenaars die ieder op hun eigen manier proberen te kijken, te zoeken en zich uit te spreken. En misschien is moed ook: ruimte laten voor wat je raakt. Er niet meteen van weggaan, maar blijven luisteren. Naar een andere stem, een ander perspectief, een gedachte die je nog niet kent. En misschien ontstaat juist daar de ruimte om zelf iets te zien of te horen wat er eerder nog niet was.
Jeroen den Herder speelt deze ochtend op een bijzondere 5-snarige cello die hij in bruikleen heeft van de familie van Julius Röntgen. Zo klinkt Röntgens verhaal deze ochtend niet alleen in zijn muziek, maar ook letterlijk mee in de cello.
Programma
Julius Röntgen Cello Sonata No. 5 in B minor, Op. 56
Vanessa Lann Valse Ancienne (or Thirteen Ways of Looking Out a Window)
Edvard Grieg 6 Songs, Op. 25
Musici
Jeroen den Herder – cello
Hua-Hsuan Lee – piano
Een moment om even nergens heen te hoeven.
Om samen te luisteren. Naar de muziek en naar wat er in dat moment kan ontstaan.
Over de musici
Nieuwsgierige pianiste met diep en gevoelig spel
Cellist, artistiek leider CelloWercken en docent aan diverse conservatoriaHua-Hsuan Lee
Hua-Hsuan Lee is een expressieve en veelzijdige pianist. Al op jonge leeftijd won ze prijzen op talrijke nationale en internationale concoursen, waaronder de eerste prijs op de Cross-Strait International Music Competition (2015), de International Violin & Piano Competition of Vienna (2011) en de Taiwan Music Competition (2007).
Tijdens haar masteropleiding aan de Hochschule für Musik und Theater Hamburg bij Stepan Simonian viel haar uitzonderlijke muzikale gevoeligheid op. In deze periode ontstond een inspirerende samenwerking met cellist Jeroen den Herder, met wie zij als duo optrad op festivals in Spanje, Turkije en Nederland.
Naast haar solowerk is Hua-Hsuan een veelgevraagd begeleider van jonge talenten en gerenommeerde cellisten als Leonid Gorokhov, Jakob Koranyi, Gavriel Lipkind en Pieter Wispelwey. Sinds 2017 is zij pianist in residence bij het Cellofestival Zutphen, waar zij zowel masterclasses als concerten begeleidt.
Hua-Hsuan Lee staat bekend om haar warme persoonlijkheid, haar intuïtieve spel en haar constante zoektocht naar nieuwe vormen van artistieke expressie. Binnen CelloWercken vindt zij de vrijheid om haar eigen stem te laten klinken en haar muzikale verbeelding ten volle te ontplooien.
Jeroen den Herder
Den Herder studeerde cum laude af bij Maria Hol, Dmitri Ferschtman en Christopher Bunting. Vervolgens werd hij leider van het Cello Octet Conjunto Ibérico, een groep met een wereldwijde reputatie als voltijds cello-ensemble. Hij won verschillende muziekprijzen, waaronder de eerste prijs van de “Postbank Sweelinck” cellocompetitie en de eerste prijs van de Stichting van het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam. Hij is een actief kamermusicus en speelde samen met musici als Janine Jansen, Igor Roma, Anner Bijlsma en als lid van het Ruysdael Kwartet trad hij op in alle grote concertzalen van Nederland (Concertgebouw), Engeland (Wigmore Hall) en Japan (Oji Hall). Hun concerten op de Amsterdamse Strijkkwartet Biënnale kregen veel lof. Tussen 1999 en 2012 was Jeroen cellist van het Nieuw Ensemble, een van de toonaangevende Nederlandse ensembles voor hedendaagse muziek.
Als artistiek leider van CelloWercken Zutphen, dat zowel het Internationale Cello Festival als de Cello Academie omvat, gaf hij hedendaagse componisten de opdracht om voor het festival te schrijven. Dit leidde tot inspirerende projecten zoals The Tibetan Book of the Death en Passion of Innocence.
Den Herder is een toegewijd docent sinds hij op 22-jarige leeftijd een professoraat aan het Utrechts Conservatorium aanvaardde. Zijn lessen zijn gebaseerd op de wisselwerking tussen geest en lichaam, en een cellotechniek geïnspireerd door zijn leermeester Christopher Bunting, een voormalige leerling van Pablo Casals. Cellospelen volgens natuurlijke principes zoals zwaartekracht, karakter en speelsheid.
"Alles is muziek, speel niet om fouten te vermijden, de delegatie van lichaamsfuncties en ademhaling" zijn enkele kernpunten die leiden tot een gezonde manier om perfectie te bereiken. Zijn belangrijkste focus is om mensen bewust te maken van wat ze precies oefenen. Hij gelooft dat bewustzijn van de eigen verbeelding, gevoelig luisteren, intuïtie en de delegatie van lichaamsfuncties de beste leermeesters voor het leven zijn.
Hij was regelmatig gastdocent aan het conservatorium van Minsk (2003-2010) en gastprofessor aan de universiteit van Tainan, Taiwan. Daarnaast gaf hij masterclasses in Nederland, België, Spanje, Duitsland, Frankrijk, China en Israël. Tegenwoordig is hij docent aan de conservatoria van Utrecht en Rotterdam.
“Ik heb Jeroen den Herder het Elgar celloconcert horen spelen met het Sint-Petersburgs Filharmonisch Orkest. Hij speelde met grote klasse en gevoeligheid, en ik geloof dat hij zich zal ontwikkelen tot een geweldige cellist.” — Yehudi Menuhin, 1995.
De muziek speelde al op jonge leeftijd al een belangrijke rol. In het gezin Den Herder spelen meerdere broers en zussen een instrument op hoog niveau. In een artikel van het magazine van het Muziekinstrumentenfonds kun je er meer over lezen >>